Anekdot Ulama 32: Hafiji Na Bina

Berdekatan dengan main gate Darul Uloom ada sebuah kedai buku kecil. Ia terletak di lorong laluan saya untuk pulang ke rumah sewa. Pendek kata setiap hari saya harus melintasi kedai usang itu. Kedainya walaupun kecil dan tidak banyak buku yang dijual ia sentiasa dikunjungi orang. Kebanyakannya student Darul Uloom. Kadang-kadang guru-guru Darul Uloom juga singgah di situ. Walaupun tak banyak buku tetapi ramai yang membeli daripada kedai itu secara pos. Buku-buku diambil daripada kedai lain jika tiada. Kedai itu dimiliki oleh seorang yang buta. Di Deoband dia dipanggil hafiji na bina (hafiz tak nampak penglihatan atau buta). Nama sebenarnya Nu`man. Dia tamat belajar di Darul Uloom. Seingat saya dalam tahun awal-awal 90an umurnya sudahpun tua. Dalam lingkungan 50an. Ketika saya sampai di Deoband tahun 1989 itu beliau sudahpun berniaga di situ.

Apa yang menarik tentang Hafiji ialah ingatannya yang luar biasa. Dia tahu kitab apa yang ada di kedainya dan dicelah mana ianya diletakkan. Seringkali dia akan memberitahu pembantunya supaya mengambil kitab di rak-raknya jika ada pembeli yang menanyakan. Di samping menjual buku beliau juga mengajar kitab di kedainya itu. Ada saja student bertandang ke kedai dan membuka kitab untuk mendapat penjelasan daripada Hafiji. Jika pelajar membaca baris yang salah beliau akan membebel itu fa`i, itu mubtad`a, itu maf`ul bihi, itu tamyiz...kenapa kamu baca baris atas padahal ia sepatutnya baris hadapan. Apa-apa kitab yang diajar di Darul Uloom ia boleh diajar oleh Hafiji. Bertandang di kedai Hafiji banyak faedahnya. Banyak ilmu dan pengalaman diperolehi walaupun hasil daripada sembang-sembang orang dengan Hafiji Na Bina.

Pada bulan Ramadahan Hafiji akan mengambil syiftnya sebanyak sepuluh hari untuk menjadi Imam terawih di Masjid Chatta. Masjid Chatta akan mengadakan tiga kali khatam Al-Quran di sepanjang Ramadhan. Sepuluh hari satu Al-Quran. Hafiji akan menjadi Imam dengan membaca tiga juz satu malam. Pada waktu siang hari, Hafiji akan menyemak bacaan hafalan dengan bantuan pelajar Darul Uloom yang akan datang ke kedainya. Di kala tidak ada pelangan Hafiji akan membaca Al-Quran.

Hafiji Na Bina sememangnya berkahwin. Beliau dikurniakan seorang anak lelaki. Ketika saya mengunjungi Deoband tahun 2009, anaknya sudahpun dewasa dan mengambil alih menjaga kedai ayahnya. Sebenarnya Hafiji Na Bina tidak buta kerana hatinya terang benderang dengan cahaya ilmu dan cahaya Al-Quran. Tetapi kita walaupun celik mata belum tentu hati kita secerah hati Hafiji Na Bina. Kehidupan Hafiji banyak memberi pengajaran kepada saya. Beliau berdikari dalam mencari rezeki. Beliau sentiasa menjaga Al-Qurannya. Beliau tidak meninggalkan solat berjemaah walaupun terpaksa dipimpin. Beliau sentiasa bergaul dengan ilmuan. Mengajar dan belajar. Beliau menjaga sunnah walaupun buta. Beliau sentiasa mengekal imej kemaulanaan. Memakai baju serba putih dan berkopiah. Kedainya di tutup bila waktu solat. Beliau tidak hanya menjadikan kedainya sebagai tempat mencari rezeki malah sebagai stesen ilmu. Semoga Allah menyihatkan Hafiji dan memanjangkan usianya. (Hafiji = Hafiz + Ji. Ji kalimah tambahan untuk respect spt Gandhiji, Hazratji dsb)

Anekdot Ulama 31: Muhaddis Maulana Yunus Dinasihati

Maulana Yunus menceritakan bahawa Sheikhnya Muhaddis Maulana Zakariya Kandahlawi sering berpesan kepadanya. Kadang-kadang melalui surat menyurat. Kadang-kadang secara lisan apabila mereka bertemu. Antara nasihat Maulana Zakariya kepada Maulana Yunus ialah:
1) Hendaklah kamu ikhlas dalam kerja-kerja kamu.
2) Berhati-hatilah dengan apa-apa harta madrasah yang kamu guna.
3) Selalulah berzikir. Jika kamu sakit dan tak mampu mengamalkan zikir-zikir kamu maka tawajjuhlah kepada Allah dengan hati kamu (nasihat ini diberikan kerana Maulana Yunus sering sakit). Antara zikir-zikir itu utamakan selawat kepada Nabi saw. Pengalaman aku mendapati kelebihannya amat menakjubkan.
4) Jauhi dari sifat kibr sama sekali. Sentiasa menganggap diri sebagai jahil, tak layak (digelar alim dsb).
5) Ikutilah langkah-langkah yang telah dibina oleh ulama-ulama kita terdahulu sedaya mungkin. Utamakan yang batin melebihi yang zahir.
6) Banyakkan istighfar kepada Allah walaupun kamu diberikan mimpi-mimpi yang baik dan ramalannya yang baik jua (nasihat ini diberikan setelah Maulana Yunus meminta Sheikhnya mentafsirkan mimpinya. Maulana Zakariya mentafsirkannya sebagai husnu khatimah. Perlu diingatkan bahawa Deobandi berpendapat ta`bir mimpi ialah zanni. Ia boleh jadi benar atau tidak).
7) Jika ada yang hendak berbai`ah dengan kamu walaupun daripada pelajar, lakukanlah kerana silsilah batin harus ada kesenambungan. (bai`ah yang dimaksudkan bai`ah tasawwuf. Ulama India Deobandi mengamalkan tasawwuf dengan pendekatan yang telah dibina oleh akabir mereka spt Shah Waliyullah Dehlawi, Rashid Ahmad Gangohi dan Ashraf Ali Thanawi)
(Rujukan: Al Yawaqit )

Anekdot Ulama 30: Purani Baat Tok Guru Nik Abdul Aziz Nik Mat

Hari itu nenek dimasukkan ke Hospital Besar Kota Bharu (2004). Saya bergegas ke hospital untuk menziarahi nenek. Tak lama selepas itu sanak saudara yang lain juga datang. Kata suami emak saudara dia lihat Tok Guru Nik Abdul Aziz, MB, juga masuk wad di wad sebelah Hati saya berkata patut ke saya ambil peluang berjumpanya dalam kondisi sebegini. Saya talipon salah seorang keluarga Tok Guru untuk memastikan benar ke Tok Guru masuk wad. Dia kata beliau tak tahu. Dekat dengan maghrib saya pergi juga ke bilik di mana Tok Guru dikatakan berada. Maklumlah semenjak balik belum lagi ada kesempatan menziarahi beliau. Bila sampai di situ saya melihat sememangnya Tok Guru diwadkan untuk berehat. Saya memperkenalkan diri. Tok Guru bertanya sayakah orangnya yang mengirimkan barang dari India tempoh hari. Saya berkata ya. Kemudian kami berbual panjang. Bila tiba waktu maghrib kami berjemaah di dalam wad. Tok Guru jadi Imam. Selepas maghrib kami sembang lagi sehingga Isyak. Isyak Tok Guru imamkan juga solat kami. Selepas Isyak saya terus beredar. Dalam perbualan antara saya dengan Tok Guru tiada bicara politik atau issu-issu semasa. Dia begitu bersemangat berhasrat kalau dia ada kesempatan untuk mengajar kitab Abu Daud. Agaknya Tok Guru minat dengan hadis-hadis ahkam. Dia juga seronok menceritakan kisah-kisah lama beliau di Deoband. Kata dia itu semua purani baat, (old story). Saya tersentak juga kerana Tok Guru masih mengingati kalam urdu itu. Magar unki puraani baat, meeri na`i baat hai ( it was an old story for him but something new for me)

Anekdot Ulama 29: A chief minister's normal breakfast

Petikan daripada e-mail yang dikirimkan kepada saya. E- Mail daripada seorang yang bernama Ibrahim Awang ......

Sewaktu kami sekeluarga berkunjung ke Kota Bharu Kelantan pada cuti sekolah bulan lepas, kami sekeluarga sarapan pagi di gerai berhampiran hotel penginapan.. Kami sekeluarga terkejut dan rasa terharu bila kami dapati MB Kelantan tengah sarapan pagi di gerai tersebut berseorangan tanpa pengawal peribadi dan pegawai kerajaan Kelantan..

Malah beliau terlebih dahulu menegur dan menberi salam kepada kami sekeluarga serta mengajak kami sekeluarga makan bersama-sama di meja beliau sambil berborak menayakan dari mana, bagaimana perasaan kami bila berada di Kelantan dan banyak lagi.. Ketika berborak, beliau tiada sedikit pun menyentuh soal politik atau cerita perkembangan terkini di Negeri kami (Negeri 9).. Malah beliau berterima kasih kepada kami kerana sudi datang dan lihat sendiri keadaan di Kelantan daripada membaca di akhbar atau melihat di TV.. Malah kami sekeluarga rasa lebih terharu bila beliau bayar kami sekeluarga makan pada pagi itu.

We are very pleased to meet with such a MB.

Anekdot Ulama 28: Maulana Nikmatullah, Ustazul Asatizah

Ujian kemasukan ke Darul Uloom untuk kelas bawah diadakan secara lisan. Setahun saya mustami` di Darul Uloom. Atas sokongan guru-guru yang mengajar, mereka sarankan saya jadi pelajar Darul Uloom secara rasmi. Berdaftar. Untuk itu saya perlu lalui ujian kemasukan seperti pelajar-pelajar lain. Tahun yang saya apply untuk masuk ialah tahun 2. Kebanyakan pelajar yang ikut serta dalam ujian itu rata-rata umur mereka 10 hingga 12 tahun. Umur saya ketika itu dah dua puluhan!!! Baru nak belajar Arab. Bila nama saya dipanggil ke dalam dewan saya diarah untuk mengadap seorang Maulana yang sedang menguji pelajar-pelajar lain. Dia bertanya tentang asal usul saya dalam bahasa Arab ala madrasah. Saya senyum-senyum tak tahu nak jawab lebih-lebih kerana belum pandai Arab. Dia terus mengajukan soalan. Cuba beritahu ta`lil qultu (قُلْتُ). Saya lagi tersengeh tak tahu nak jawab. Maulana mungkin tahu saya tak tahu jawabannya lalu menerangkan bagaimana ta`lil qultu (قُلْتُ). Mungkin Maulana tahu juga saya memang ikhlas nak belajar kerana belum ada orang Malaysia yang mintak nak masuk tahun 2. Tahun dua hanya belajar ilmu saraf pertengahan, ilmu nahu pertengahan, matan fekah yang kecil2. Arabic readings. Mantik pertengahan dan terjemahan Al-Quran. Zaman-zaman dahulu orang Malaysia datang ke Deoband semua dah alim-alim. Habis pondok. Habis Nilam Puri (sebelum UM ambil alih). Habis sekolah Arab. So mereka minta masuk kelas lima ke atas. Orang yang mintak tahun dua ni confirm tak reti apa. Maulana kata aku bagi kamu lulus tapi kamu kena mehnat (bersungguh-sungguh) nanti. Saya angguk-angguk malu kerana dibelas kasihankan. Tetapi gembira kerana dapat jadi student Malaysia pertama dapat belajar di Darul uloom setelah hampir 10 tahun pelajar Malaysia tidak belajar di sana. Dalam tempoh itu pelajar Malaysia semuanya belajar di Darul Uloom satu lagi yang dinamakan sebagai Darul uloom Deoband Waqaf. Dengan tambahan perkataan waqaf.

Bertahun-tahun selepas itu barulah saya mengetahui bahawa Maulana yang meluluskan saya itu namanya Maulana Ni`matullah. Beliau menjadi guru saya kemudiannya. Beliau mengajar saya kitab hadis Muslim, Abu Daud dan Tafsir Baidhawi.Kebetulan tahun saya belajar Tafsir Baidhawi kelas tafsir lama dibuka kembali setelah sekian lama tidak digunakan. Kelasnya di dalam kubah bangunan Darul Uloom. Suatu ketika dahulu diceritakan bahawa kelas itu ialah tempat di mana JIN belajar kitab dengan maulana-maulana Darul Uloom. Tapi saya tak tahu sejauh mana kebenaran cerita itu dan tak pernah bertanya Maulana di situ tentang kesahihan berita tersebut. Tak sampai sebulan dua saya belajar di kelas itu tiba-tiba ia ditutup kembali dan kami dipindahkan ke kelas lain yang agaknya tiada JIN!!!. Selain itu Maulana juga mengajar kitab-kitab takhassus dalam berbagai ulum termasuklah takhasusu fil hadith.

Maulana Ni`matullah dilahirkan pada tahun 1936. Permulaan pengajiannya ialah di kampungnya. Maulana memasuki Darul Uloom di peringkat pertengahan bermula dengan kitab Tafsir Jalalain. Kemudian beliau menamatkan pengajian Daurah Hadisnya pada tahun 1372H./1953. Selepas itu beliau menadah kitab untuk tafaqquh selama dua tahun. Selepas itu Maulana mengajar di madrasah di India di merata-rata tempat sehinggalah Maulana dipanggil mengajar di Darul Uloom pada tahun 1402H/1982. Orangnya tinggi. Kurus. Putih. Tidak seperti maulana-maulana lain, Maulana Nikmatullah jarang dikerumuni pelajar. Bila berjalan beliau lebih suka berseorangan tidak diiringi oleh sesiapa dengan tongkatnya. Maulana kelihatan simple dalam segala-galanya sehingga tiada yang menyangka bahawa beliau sebenarnya adalah guru kepada guru-guru Darul Uloom (ustazul asatizah). Beliau ialah pakar rujuk kepada maulana-maulana Darul Uloom. Yang peliknya saya melihat kadang-kadang Maulana mengajar kitab bawahan. Mengajar pelajar-pelajar yang rata-rata berumur 12,13 tahun!

Suatu hari saya menemani seorang kawan, Roslan Ramli untuk bertemu dengan Maulana di rumahnya (Roslan tamat Al Azhar Mesir selepas itu. Kini bertugas di sekolah rendah Al Amin, Kertih Tnganu). Pada waktu itu Roslan Ramli sudahpun menamatkan pengajiannya di Darul Uloom. Beliau mahu berjumpa semua guru-guru sebelum pulang ke Malaysia. Kami pergi selepas isyak ke rumah Maulana. Kami rasa malu juga kerana Maulana pada waktu itu baru selesai mengajar kitab hadis kepada salah seorang Maulana yang juga guru hadis kami. Pada malam itu barulah terbukti kepada kami tentang kata-kata orang bahawa dia pakar rujuk Darul Uloom. Kami dijemput masuk. Ruangan tamu kelihatan kosong. Ianya agak kecil. Tiada kerusi. Tiada meja. Hanya tikar dihamparkan. Sebenarnya rumahnya itu ialah kuartes guru-guru Darul Uloom. Ianya disediakan khas untuk Maulana2 yang tidak punyai rumah sendiri di Deoband. Kami sebentar di rumah Maulana kerana tidak mahu menganggu masa beliau.

Keperibadi Maulana Nikmatullah itu melambangkan ketinggian ilmunya dan keserlahan sifat tawaduknya. Saya amat terasa keberkatan ilmunya. Soalan ta`lil قُلْتُ yang diajukan kepada saya menjadi dorongan yang kuat untuk saya cuba memahami kitab-kitab teks ilmu saraf bahasa Arab Darul Uloom yang ditulis dalam bahasa Parsi!!!!. Malah pelajaran ilmu saraf menjadi begitu mudah kepada saya akhirnya. Untuk itu saya telah mengabadikan sebuah buku ilmu saraf dan ilmu nahu yang sekarang masih dalam bentuk manuskrip. Mudahan-mudahan suatu masa nanti ia akan dicetak untuk tatapan umum. Ianya bukan sebagai margin atau ukuran tentang keilmuan saya tetapi satu jelmaan doa seorang guru yang berpesan kepada muridnya supaya mehnat.

Kitab Syarah Muslim Dalam Bahasa Urdu
Oleh Maulana Nikmatullah Dari Kitab Buyu`

manuskrip tatabahasa Arab

manuskrip ilmu saraf

Poolan Dewi: Sachhi Baat

Sepanjang tinggal di India ada berbagai-bagai kisah yang saya alami. Kadang-kadang rasa tidak percaya pun ada adakah benar begitu halnya. Poolan Dewi suatu nama yang tak asing di kalangan masyarakat India. Di lahirkan tahun 1963. Mati ditembak pada tahun 2001. Kemasyuran Poolan Dewi telah diangkat ke layar perak. Filem mengenainya "The Bandit Queen" telah memenangi beberapa award Bollywood. Cerita Poolan Dewi mengambarkan tentang banyak perkara tentang India. Tentang Sistem sosialnya. Politik. Keselamatan. Undang-Undang. Demokrasi. Agama. Kasta. Ekonomi. Pelajaran. Wanita. ETC.

Pada 25 July tahun 2001 saya dikejutkan oleh berita besar-besaran di dada-dada akhbar India. Pembunuhan Poolan Dewi. Poolan ditembak oleh Sher Singh Rana yang membalas dendam ke atas Poolan Dewi. Poolan dilahirkan dalam keluarga berkasta rendah. Kemudian Poolan melalui kehidupan yang penuh dengan konflik yang tragedis. Daripada perkahwinan paksanya sejak berumur 11 tahun. Kemudian diseksa oleh suami dan isteri kedua. Dituduh mencuri oleh ahli keluarga. Disumbat dalam penjara kerana perancangan mereka. Di dalam penjara diarah oleh tangan-tangan ghaib agar dipukul dan dihina secara seksual. Tahun 1979 Poolan diculik oleh gangster. Kemudian Poolan berkahwin dengan Vikram, orang nombor dua dalam gangster itu. Mereka berjaya membunuh ketua kumpulan yang cuba menodai Phoolan. Kumpulan ini juga melakukan aktiviti perompakan dan samun. Terutama menyamun dan menculik golongan berkasta tinggi. Vikram dan Poolan menyerang kampung bekas suaminya. Poolan mengambil kesempatan untuk membunuh bekas suaminya yang mengikut Phoolan orang yang bertanggung jawab menyeksa kehidupannya. Akhirnya kumpulan itu diketuai oleh Shri Ram berkasta Thakur. Beliau menyerang kasta Mahalla, kasta Poolan Dewi. Ramai dikalangan mereka diseksa oleh Shri Ram. Berlaku ketegangan dalam gagster kerana tidak puas hati dengan sikap Shri Ram yang membelasah golongan kasta rendah. Shri Vikram cuba membunuh Phoolan dan suaminya Vikram yang dianggap sebagai musuh dalam selimut. Shri Ram berjaya membunuh Vikram. Kemudian mereka menangkap Poolan dan mengurungnya di kampung Bhemai. Poolan kemudian dicemari oleh penduduk kampung disitu. Akhirnya Poolan diselamatkan oleh golongan kasta rendah. Beliau berjaya melarikan diri.

Tujuh bulan kemudian Phoolan dan orang-orangnya menyamar sebagai anggota polis. Mereka menyerang kampung Bhemai dan membunuh kasta Thakur sebagai balas dendam. Kejadian ini menyebabkan Poolan diburu oleh pihak keselamatan kerajaan. Mulai daripada saat itu Poolan Dewi digelar sebagai "The Bandit Queen". Kerana kesihatan yang terganggu dan kebanyakan ahli gagsternya meninggal dunia pada tahun 1983 Poolan menyerah diri dengan mengemukan berbagai syarat kpd pihak berkuasa. Beliau kemudian merengkuk di dalam penjara selama 11 tahun. Tahun 1994 beliau dibebaskan on parole. Beliau kemudian menubuhkan persatuan sosial untuk kasta rendah. Tahun 1996 beliau terlibat dengan politik. Bertanding di atas tiket parti Samajwadi yang merupakan parti yang banyak mendokong hak golongan kasta rendah selain daripada parti Bhojan. Beliau menang dalam pilihanraya dan menjadi MP. Akhirnya Poolan Dewi ditembak mati di depan pintu gate rumahnya di New Delhi oleh Sher Singh Rana yang menuntut bela di atas kematian keluarganya dalam pembunuhan beramai-ramai di Bhemai.

Kalau Phoolan Dewi ialah bandit yang berjuang untuk kasta rendah di utara India, di selatan India pula lahirnya bandit Veerappan yang digelar Robin Hood India kerana bersembunyi di dalam hutan untuk melakukan operasi pemberontakannya. Dia dipuja oleh golongan miskin kerana sering membantu mereka yang berada dalam kesempitan. Beliau membantu mereka tetapi melalui amukan ke atas golongan kasta tinggi. Veerappan mati ditembak oleh kerajaan pada 18 oktober 2004.

Tetapi agak kepelikan kerana di India jarang kedengaran crimes berlaku di hadapan mata. Tiada samun menyamun di tengah-tengah kota berleluasa. Tiada rogol dilapurkan di dada-dada akhbar. Tiada buang bayi. Tiada rompakan besar-besaran. Malah kita terasa lebih selamat berjalan seorang diri di New Delhi jika dibandingkan dengan Kuala Lumpur. Tetapi di sebalik itu ada gangsterism yang bermaharaja lela di tengah-tengah kota. Siapa yang tak kenal dengan nama Daud Ibrahim di Mumbai. Ketua gagster yang digeruni oleh pihak kerajaan mahupun gagster yang lain. Pada masa kejadian pengeboman di Mumbai kebetulan ada seorang Ustaz datang dari Malaysia untuk melawat Deoband. Namanya Daud. Pernah belajar di India tahun 80an. Beliau menceritakan semasa dalam keretapi dia berbual-bual dengan orang India kerana masih mampu bercakap Urdu/Hindi. Bila ditanya nama, beliau menjawab "Daud". Bila disebut Daud semua orang dalam keretapi diam tak terkata. Mereka takut dengan nama "Daud" sebagaimana orang Barat takut dengan nama "Usamah".

Apakah pengajaran yang boleh dipelajari daripada kisah Phoolan, Veerappan dan Daud Ibrahim? Yang nyata kisah mereka ini sachhi baat iaitu kisah benar. Tetapi di manakah kebenaran? Untuk orang yang beriman kisah ini menambahkan kebenaran keimanan mereka. Bagaimana memahaminya? Sudah tentu ia tertakluk kepada tahap keilmuan dan keimanan masing-masing untuk menggarapnya. Untuk orang agnostik mereka bertambah yakin dengan kebenaran bahawa tuhan sememangnya tidak ada kerana menurut mereka kalau tuhan ada kenapa Dia biarkan injustice berlaku atau adakah Tuhan just playing dice !!!. Atau kisah ini boleh menrefleksikan kebenaran apa yang dinyatakan oleh Maulana Abul Hasan Ali An Nadawi sebagai " ماذا خسر العالم بانحطاط المسلمين" = What did the world lose by the deterioration of Muslims?

Phoolan Dewi

Tak Kawin

Di akhir-akhir tahun 90an India memiliki dua pemimpin yang kebetulan tidak berkahwin. Iaitu perdana menterinya Atal Vajpayee dan Presidentnya Abdul Kalam. Untuk itu seorang telah melontarkan suatu ungkapan sindiran untuk mereka berdua yang berbunyi:

President Abdul Kalam is unmarried
So is Prime Minister Vajpayee.
What wonderful land is ours!
It is raining everywhere, but the clouds are dry!